Jurnalistlarni himoya qilish qo‘mitasi (CPJ) o‘z hisobotida ommaviy axborot vositalari xodimlari o‘limi bo‘yicha misli ko‘rilmagan darajani ma’lum qildi. Uzoq davom etayotgan harbiy mojarolar va zarbdor dronlarning ommaviy qo‘llanilishi jurnalistlar uchun eng katta xavf omillariga aylandi.
CPJ hisobotiga ko‘ra, 2025-yilda o‘z professional burchini bajarish chog‘ida 129 nafar jurnalist halok bo‘lgan. Bu tashkilot 1992-yilda OAV xodimlari xavfsizligini tizimli monitoring qilishni boshlaganidan buyon qayd etilgan eng yuqori ko‘rsatkichdir.
Xavf hududlari va asosiy tendensiyalar
Ma’lumotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, o‘lim holatlarining mutlaq ko‘p qismi — 104 tasi bevosita jangovar harakatlar zonalariga to‘g‘ri keladi.
-
Eng xavfli hudud: Isroil mudofaa armiyasi (SAXAL) ishtirokidagi to‘qnashuvlar zonalari eng xavfli bo‘lib qolmoqda — aynan shu hududlardagi harakatlar bilan 86 nafar jurnalistning o‘limi bog‘liq.
-
Salbiy dinamika: O‘lim ko‘rsatkichi ketma-ket ikkinchi yil o‘smoqda: 2024-yilda 124 nafar jurnalist halok bo‘lgan bo‘lsa, 2025-yilda bu raqam yanada oshdi.
Dronlar — yangi va halokatli xavf
Hisobotdagi eng xavotirli o‘zgarish bu — uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar) sababli yuz bergan o‘lim holatlarining keskin ko‘payishidir.
-
Statistika: 2025-yilda kamida 39 nafar muxbir dron zarbalari oqibatida vafot etgan.
-
Taqqoslash: Atigi ikki yil oldin, 2023-yilda CPJ bu kabi bor-yo‘g‘i ikkita holatni qayd etgan edi.
Ushbu keskin o‘sish shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy yuqori aniqlikdagi qurollar front chizig‘ida ishlayotgan OAV xodimlari uchun asosiy xavf omiliga aylangan. Huquq himoyachilarining ta’kidlashicha, raqamli urush sharoitida jurnalistlarni himoya qilish bo‘yicha xalqaro normalar o‘z samaradorligini yo‘qotmoqda.
