O‘zbekistonda bank kartalari, SIM-kartalar yoki elektron akkauntlarni o‘z nomiga rasmiylashtirib, ularni firibgarlik sxemalarida foydalanish uchun uchinchi shaxslarga beradigan shaxslar — droyperlar uchun ma’muriy va jinoiy javobgarlik joriy etish rejalashtirilmoqda.
Mazkur takliflar kiberjinoyatchilikka qarshi kurashni kuchaytirish bo‘yicha chora-tadbirlar doirasida Prezidentga taqdim etildi.
Gap shunday shaxslar haqida ketmoqda: ular kichik mukofot evaziga o‘z nomiga bank kartalari, elektron hamyonlar yoki akkauntlar ochib, ularni firibgarlik sxemalarini tashkil etayotgan shaxslarga topshiradi. Keyinchalik bu vositalar jinoyat yo‘li bilan olingan mablag‘larni qabul qilish va boshqa hisob raqamlariga o‘tkazish uchun ishlatiladi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, internet firibgarligining katta qismi aynan shunday hisob raqamlari orqali amalga oshiriladi. Jabrlanuvchilar pulni oddiy fuqarolar nomiga rasmiylashtirilgan kartalarga o‘tkazadi, ammo amalda ulardan firibgarlar foydalanadi. Mablag‘lar kelib tushgach, odatda tezda boshqa hisob raqamlariga o‘tkaziladi yoki mamlakat tashqarisiga chiqarib yuboriladi.
Qayd etilishicha, ko‘pincha moliyaviy texnologiyalarni yaxshi tushunmaydigan fuqarolar droyperga aylanib qolmoqda. Firibgarlar ularga bank kartasi yoki SIM-kartani o‘z nomiga rasmiylashtirish evaziga 100–200 ming so‘m atrofida pul taklif qilishi mumkin.
Taklif etilayotgan chora-tadbirlar bunday vositalar firibgarlik jinoyatlarida ishlatilgan taqdirda, ularning egalarini ham javobgarlikka tortishni nazarda tutadi. Rasmiylar bu orqali noqonuniy moliyaviy operatsiyalar o‘tadigan vositachilar sonini kamaytirishga erishishni rejalashtirmoqda.
Mutaxassislar fuqarolarga o‘z nomiga rasmiylashtirilgan bank kartalari, SIM-kartalar va akkauntlarga kirish ma’lumotlarini uchinchi shaxslarga bermaslikni tavsiya qilmoqda. Chunki bunday harakatlar jiddiy huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
