Toshkentda meningokokk infeksiyasi rekord darajada avj oldi, 24 kishi vafot etdi

2026-yilning to‘qqiz oyida Toshkentda meningokokk bilan kasallanish 35 barobarga oshib, tarixiy maksimumlarni yangiladi. Kasallangan va vafot etganlarning aksariyati bolalardir.

Toshkent shahrida meningokokk infeksiyasi bilan kasallanishning misli ko‘rilmagan darajada o‘sishi qayd etildi. 2026-yilning to‘qqiz oyida poytaxtda 354 ta kasallanish holati ro‘yxatga olingan — bu o‘tgan yilning shu davriga (10 ta holat) nisbatan 35,4 barobar ko‘pdir. Aholining har 100 ming nafariga to‘g‘ri keladigan intensiv ko‘rsatkich 0,3 dan 11,1 gacha ko‘tarilgan.

O‘lim ko‘rsatkichlari va xavf guruhlari

Poytaxt respublikada infeksiya tarqalishining asosiy o‘chog‘iga aylandi, eng og‘ir zarba esa voyaga yetmaganlarga to‘g‘ri kelmoqda:

• 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar: 354 ta holatdan 341 tasi (96,3 foiz) bolalar orasida aniqlangan, eng ko‘p kasallanish 1–2 yoshli go‘daklarga to‘g‘ri keladi.

• O‘lim holatlari: qayd etilgan 24 ta o‘limning 21 tasi bolalar, 3 tasi esa kattalar o‘rtasida sodir bo‘lgan. Shahar bo‘yicha o‘lim darajasi qariyb 6,8 foizni tashkil etdi (har 15-bemordan biri vafot etmoqda).

Ko‘p yillik tahlillarga ko‘ra, Toshkentda meningokokk avj olishi to‘lqinsimon kechadi va har 4–8 yilda takrorlanadi.Biroq 2026-yilgi raqamlar so‘nggi o‘n yilliklardagi barcha tarixiy maksimumlardan uch barobardan ziyod oshib ketdi (taqqoslash uchun: 1989-yilda 55 ta, 2001-yilda 102 ta, 2019-yilda 114 ta, 2024-yilda esa 26 ta holat aniqlangan).

Poytaxtda boshqa infeksiyalar ham ko‘paymoqda

Meningokokkdan tashqari, 2026-yilda Toshkentda boshqa mavsumiy va bolalar yuqumli kasalliklari ham sezilarli darajada oshgan:

• Epidemik parotit (tepki): 3 barobarga o‘sgan (73 tadan 217 tagacha).

• Skarlatina: 2,5 barobarga o‘sgan (664 tadan 1 637 tagacha).

• Salmonellyoz: 40,5 foizga o‘sgan (247 tadan 347 tagacha).

• O‘tkir ichak infeksiyalari: 11,1 foizga o‘sgan (12 249 tadan 13 608 tagacha).

Ko‘rilayotgan choralar va tibbiy yordam tekshiruvi

Infeksiya o‘choqlarini jilovlash maqsadida sanitariya xizmatlari bemorlar bilan muloqotda bo‘lgan 13 205 kishini tekshiruvdan o‘tkazib, kasallik alomatlarsiz kechayotgan 42 nafar tashuvchini aniqladi va shifoxonaga yotqizdi.Muloqotda bo‘lgan 5 653 nafar shaxs hamda 2 372 nafar tibbiyot xodimi profilaktik emlandi, qo‘shimcha 4 990 doza vaksina xarid qilindi. Ta’kidlanishicha, O‘zbekistonda meningokokkga qarshi emlash Milliy emlash taqvimiga kiritilmagan bo‘lib, faqat epidemik ko‘rsatmalar asosida yoki pullik tartibda amalga oshiriladi.

Murakkab epidemiologik vaziyat fonida Xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashi mas’ul idoralarga kasallik tarqalishi sabablarini chuqur tahlil qilish, maktab va bog‘chalarda ertalabki filtrlarni kuchaytirish topshirig‘ini berdi. Shuningdek,deputatlar tibbiy yordam ko‘rsatishdagi ehtimoliy kamchiliklarni aniqlash maqsadida har bir o‘lim holatini alohida ko‘rib chiqishni talab qildi — chunki kichik yoshdagi bolalarda kasallik yashin tezligida kechib, ahvol bir necha soat ichida og‘irlashishi mumkin.