1-maydan O‘zbekistonda elektr energiyasi va gaz tariflari yana ko‘tarilishi mumkin. Vazirlar Mahkamasi qarori, XVJ tavsiyalari va inflatsiyaning narxlarga ta’siri haqida batafsil ma’lumot.
O‘zbekistonda aholi uchun energiya resurslari narxlarini navbatdagi indeksatsiya qilish jarayoni tayyorlanmoqda. Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 31-martdagi qaroriga muvofiq, mamlakatda elektr energiyasi va gaz tariflari har yili qayta ko‘rib chiqilishi tartibi tasdiqlangan.
Rejali narx oshishining navbatdagi bosqichi 2026-yil 1-maydan boshlanishi kutilmoqda. Avvalroq Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ) o‘z hisobotida tartibga solinadigan narxlarning bosqichma-bosqich oshirilishi iqtisodiyotni barqarorlashtirish va inflatsiya xatarlarini yumshatish uchun zarurligini ta’kidlagan edi.
Narxlar qanday hisoblanadi?
Rasmiy ravishda indeksatsiya yillik inflatsiya darajasiga bog‘langan. Nizomga ko‘ra, elektr energiyasi va gaz tariflari o‘tgan yilgi iqtisodiy ko‘rsatkichlardan kelib chiqib, 10 foiz doirasida oshishi mumkin (2025-yilda inflatsiya 7,3 foizgacha sekinlashgan). Biroq, mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, hukumat tariflarni 10 foizdan yuqori miqdorda indeksatsiya qilish ssenariysini ham ko‘rib chiqqan, ammo aniq raqamlar bo‘yicha yakuniy qaror hali e’lon qilinmagan. Jarayonni nazorat qilish Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Energetika vazirligiga topshirilgan.
2024-yil may oyidan boshlangan narxlarning bosqichma-bosqich o‘sishiga qaramay, davlat energetika sektoriga ulkan subsidiyalar ajratishda davom etmoqda. O‘tgan yili «UzGasTrade» kompaniyasi gazni sotib olish va ichki bozorda sotish narxi o‘rtasidagi farqni qoplash uchun budjetdan 7 trln so‘m, «O‘zenergosotish» esa 500 mlrd so‘m mablag‘ olgan. Aholi uchun resurslar narxining oshib borishi 2028-yilga kelib davlat subsidiyalaridan to‘liq voz kechish strategiyasining bir qismidir.
