Elektr energiyasi uchun yuqori to‘lovlar tufayli xonadon egalari fizika qonunlariga tayangan holda xonalardagi haroratni tushirishning muqobil variantlaridan faol foydanilmoqda.
Yozgi anomal issiq sharoitida O‘zbekistondagi ko‘p kvartirali uylaga yashovchilar xonalardagi haroratni pasaytirishning muqobil va tejamkor usullarini qo‘llashni boshladilar. Elektr energiyasi uchun sarflanadigan katta xarajatlarning oldini olish maqsadida hozirda «egipetsacha usul» deb nomlanuvchi amaliyot ommalashmoqda. Bu usul split-tizimlar va ventilatorlarsiz, faqatgina oddiy fizika qonunlari yordamida haroratni pasaytirish imkonini beradi.
Ushbu uslub, ayniqsa, quyosh nuri ostida qizib ketadigan panel uylarning yuqori qavatlarida istiqomat qiluvchi aholi uchun dolzarb bo‘lib qoldi. Tizimning asosi oddiy tabiat qonuniga tayanadi: bug‘lanayotgan namlik issiqlik energiyasini o‘ziga yutadi, natijada namlangan yuza atrofidagi havo harorati sezilarli darajada pasayadi.
Mazkur usul asosan ikki xil yo‘nalishda amalga oshiriladi.
Birinchisi — issiq havo kiradigan yo‘laklarda nam экран hosil qilishdir. Buning uchun oddiy paxtali mato yoki choyshab sovuq suvda ho‘llanadi, yaxshilab siqiladi va ochiq oyna yoki balkon eshigiga osib qo‘yiladi. Ko‘chadan kelayotgan qaynoq havo ushbu mato orqali o‘tish jarayonida soviydi va xonadagi o‘zgarishlar yarim soat ichida sezila boshlaydi.
Ikkinchisi — tunda «egipetsacha ko‘rpa»dan foydalanish. Dim xonada uxlab qolishni osonlashtirish uchun qalin ko‘rpalar o‘rniga yupqa pijama ustidan biroz namlangan choyshab yopiladi. Suvning sekin-asta bug‘lanishi tana haroratini me’yorda ushlab turadi va shamollash xavfini tug‘dirmaydi.
Bundan tashqari, kommunal soha mutaxassislari aholiga uylarni shamollatish rejimini o‘zgartirishni tavsiya qilmoqdalar. Chunki kun davomida oynani ochiq qoldirish xonani yanada qizdirib yuboradi. Quyosh chiqqan vaqtdan boshlab derazalarni mahkam yopish va ularni och rangdagi qalin pardalar bilan to‘sib qo‘yish lozim. Oynalarni faqat quyosh botgandan keyin, tashqaridagi havo harorati pasaygandagina keng ochish kerak — bu devorlar va mebellarning tun davomida sovishiga yordam beradi.
Salqinlikni yanada oshirish uchun qo‘shimcha maishiy usullardan ham foydalanish mumkin. Masalan, ventilator parraklari oldiga qo‘yilgan muzlatilgan suvli idish havoni yanada yaxshi aylantiradi, yostiq jildlarini uxlashdan oldin muzlatgichda sovitish esa uykuni tezlashtiradi. Shuningdek, parnik effektini keltirib chiqarmaslik uchun sintetik matoli choyshablardan butunlay voz kechib, paxta yoki zig‘ir matosidan foydalanish hamda oshxonada gaz plitalarini yoqishni cheklash tavsiya etiladi.
