2026-yil 19-yanvar kuni O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyot uchun muhim voqea yuz berdi: Kripto-aktivlar aylanmasini tartibga solish milliy agentligi (NAPM) mamlakat tarixida ilk bor kriptoaktivlarni qazib olish bo‘yicha rasmiy litsenziya berdi. Ruxsatnoma NexaGrid xususiy kompaniyasiga taqdim etildi. Kompaniya Buxoro viloyatida mayning-ferma joylashtirishni rejalashtirmoqda.
Amalda bu O‘zbekistonda bitkoin mayningi aniq tartibga solish asosida qonuniy bosqichga o‘tayotganini anglatadi. Bozor uchun bu shaffof qoidalar shakllanayotganidan va yangi investitsiyalar kirib kelishi mumkinligidan dalolat beradi.
Litsenziya berilishi kriptovalyuta qazib olish faoliyati endilikda davlat tomonidan rasmiy tartibga solinishini bildiradi. Bu quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
— energiya iste’moli talablariga rioya qilish;
— moliyaviy operatsiyalarning shaffofligi;
— soliq hisobotini yuritish;
— sertifikatlangan uskunalardan foydalanish.
Avval mayning mamlakatda “soya” hududida bo‘lgan yoki cheklangan tartibda nazorat qilingan. Endilikda davlat bitkoin va boshqa kriptoaktivlarni qazib olishni huquqiy maydonda amalga oshirish tizimini shakllantirmoqda.
Mutaxassislar fikricha, bu qadam xalqaro investorlar va yirik texnologik kompaniyalar ishonchini oshiradi.
NexaGrid mayning-fermasini aynan Buxoroda joylashtirish infratuzilma va energetik imkoniyatlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Hududlarda bunday loyihalarning rivojlanishi yangi ish o‘rinlari yaratish va qo‘shimcha investitsiyalar jalb qilishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun bu quyidagilarni anglatadi:
— IT va fintex yo‘nalishlarining rivojlanishi;
— blokcheyn texnologiyalariga qiziqishning oshishi;
— qonuniy kriptobozor shakllanishi;
— Markaziy Osiyoda mamlakat pozitsiyasining mustahkamlanishi.
Bitkoin va raqamli aktivlarga global qiziqish fonida litsenziyalangan mayningni ishga tushirish mamlakatning raqamli transformatsiyasini kuchaytirish yo‘lidagi strategik qadam bo‘lishi mumkin.
Kriptoaktivlarni qazib olishni legallashtirish biznes uchun yanada aniq sharoit yaratadi. Kompaniyalar uskunalarga rasmiy investitsiya kiritish, uzoq muddatli shartnomalar tuzish va xorijiy hamkorlar bilan ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Shuningdek, litsenziyalangan operatorlarning paydo bo‘lishi elektr energiyasining noqonuniy iste’moli xavfini kamaytiradi va soha ustidan nazoratni kuchaytiradi.
Birinchi litsenziya berilgach, bozorda boshqa xususiy kompaniyalar tomonidan yangi arizalar paydo bo‘lishi kutilmoqda. Shaffof regulyator bazasining shakllanishi quyidagilarni jalb qilishi mumkin:
— xorijiy investorlar;
— texnologik startaplar;
— mayning uskunalari yetkazib beruvchilari;
— blokcheyn ishlanmalari sohasidagi hamkorlar.
O‘zbekiston bosqichma-bosqich raqamli aktivlar uchun aniq va tushunarli qoidalarga ega yurisdiksiya sifatida o‘zini namoyon etmoqda. Bu bir qator davlatlarda kriptovalyutalarga nisbatan tartibga solish kuchaytirilayotgan bir paytda alohida ahamiyat kasb etadi.
