Jeff Bezosning Blue Origin kompaniyasiga tegishli New Glenn raketasi Floridadagi sinov paytida portlab ketdi, bu esa NASAning Oyga uchish dasturini kechiktirishi mumkin.
Mudhish hodisa tungi soat 21:00 atrofida, ya’ni rejalashtirilgan ilk rasmiy parvoz oldidan o‘tkazilayotgan majburiy yong‘in sinovi jarayonida sodir bo‘lgan. Kompaniya tomonidan e’lon qilingan rasmiy bayonotda o‘t ochish sinovi paytida kutilmagan texnik nosozlikka duch kelingani hamda barcha ishchi xodimlarning xavfsizligi to‘liq tasdiqlangani ma’lum qilindi.
Nufuzli New York Times nashrining yozishicha ushbu sinovdan ko‘zlangan asosiy maqsad raketani maxsus moslamalar yordamida uchirish maydonchasida mustahkam ushlab turgan holda uning kuchli tezlashtiruvchi bosqichidagi etti ta asosiy dvigatelni bir vaqtda o‘t oldirishdan iborat edi. Biroq amaliyot davomida kutilmaganda alanga raketaning yon tomonlari bo‘ylab yuqoriga shiddat bilan ko‘tarila boshlagan va bir necha soniyadan so‘ng ulkan olovli shar butun uchirish maydonini qoplab olgan.
Ushbu kuchli portlash oqibatida koinot kuchlari stansiyasidagi uchirish maydonchasi va uning atrofida joylashgan barcha qimmatbaho texnik jihozlarga jiddiy shikast yetgan. Mazkur hudud Blue Origin kompaniyasining bo‘yi qariyb 98 metrni tashkil etadigan New Glenn raketasi uchun mo‘ljallangan mamlakatdagi yagona uchirish maydonchasi hisoblanadi. Mutaxassislarning fikricha ob’yektni qayta tiklash va ta’mirlash ishlari katta ehtimol bilan kamida bir necha oy davom etadi.
Vayron bo‘lgan raketa aslida Amazon kompaniyasining past Yer orbitasidagi LEO internet sun’iy yo‘ldoshlari global tizimi uchun mo‘ljallangan 48 ta maxsus apparatni koinotga olib chiqishi kerak edi. Ushbu loyiha Ilon Maskning SpaceX kompaniyasiga tegishli mashhur Starlink tarmog‘iga asosiy raqobatchi sifatida ishlab chiqilayotgan edi. Baxtli tasodif tufayli portlash vaqtida Amazon sun’iy yo‘ldoshlari hali raketa bortiga joylashtirilmagan edi. Mazkur hodisaga shaxsan munosabat bildirgan Jeff Bezos fojianing asosiy sababini aniqlashga hali erta ekanini, biroq maxsus guruh allaqachon ish boshlaganini qayd etdi. Milliarder juda og‘ir kun bo‘lganini tan olgan holda vayron bo‘lgan barcha infratuzilmani albatta qayta tiklashlarini va parvozlarga yana qaytishlarini qat’iy ishonch bilan ta’kidladi. Bezosning koinot poygasidagi asosiy raqobatchisi bo‘lgan milliarder Ilon Mask ham hamkasbining boshiga tushgan ushbu ko‘ngilsizlikka hamdarlik bildirib, ijtimoiy tarmoqlar orqali ushbu holatni ko‘rishdan afsusda ekanini va kompaniya tez fursatda tiklanib olishini tilashini yozib qoldirdi.
Blue Origin kompaniyasi raketaning aniq ichki tannarxini tijorat siri sifatida rasman yopiq qoldirayotgani sababli ko‘rilgan moddiy zarar borasida aniq raqamlarni taqdim etmadi. Shunga qaramay mustaqil tahlilchilarning hisob kitoblariga ko‘ra Jeff Bezos ushbu o‘ta og‘ir yuk tashuvchi raketani loyihalash hamda uning yer usti infratuzilmasini barpo etish uchun hozirga qadar shaxsiy mablag‘laridan kamida 2.5 milliard dollar miqdorida ulkan sarmoya kiritgan. New Glenn raketasining har bir tijoriy maqsaddagi parvozi koinot xizmatlari bozorida 100 million dollargacha baholanadi. Buning ustiga butunlay ishdan chiqqan uchirish maydonchasini zamonaviy talablar asosida qayta ta’mirlash ham kompaniyaga yana bir necha million dollarga tushishi aniq.
