Prezident Shavkat Mirziyoyev gidroenergetika sohasidagi istiqbolli loyihalar taqdimoti bilan tanishdi. 2026-yilda umumiy quvvati 114 MVt bo‘lgan 13 ta GES ishga tushirilishi va sohada ilk bor gidroto‘plash texnologiyalari joriy etilishi kutilmoqda.
O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 29-aprel kuni mamlakat gidroenergetika salohiyatini kengaytirishga qaratilgan loyihalar taqdimoti bilan tanishdi. Rejaga ko‘ra, 2026-yil davomida respublika bo‘ylab 13 ta yangi gidroelektr stansiyasi (GES) ishga tushiriladi. Ushbu ob’ektlarning umumiy quvvati 114 megavattni tashkil etib, ular yiliga o‘rtacha 537 million kilovatt soat toza elektr energiyasi ishlab chiqarish imkonini beradi. Yangi quvvatlar hisobiga tizimda 250 tadan ortiq yangi ish o‘rni yaratilishi ko‘zda tutilgan.
Strategik loyihalar va hududiy rivojlanish
Taqdimotda bir nechta yirik va o‘rta quvvatli stansiyalar qurilishiga alohida to‘xtalib o‘tildi:
-
Yuqori Pskom GES: Bo‘stonliq tumanida barpo etilayotgan ushbu yirik ob’ektning qiymati 365 million dollarni tashkil etadi. 160 MVt quvvatga ega stansiya yiliga 484 million kVt soat elektr beradi va 160 mingdan ortiq xonadonni barqaror energiya bilan ta’minlaydi. Loyihaning o‘ziga xosligi shundaki, undagi butlovchi qismlarning 82 foizi mahalliylashtiriladi.
-
So‘x GES: Farg‘ona viloyatining eksklav hududi hisoblangan So‘x tumanida 15 MVt quvvatli stansiya quriladi. Ushbu ob’ekt tumandagi jami elektr ehtiyojining 70 foizdan ortig‘ini qoplaydi.
-
To‘palang salohiyati: Surxondaryo viloyatidagi Yuqori To‘palang daryosi va uning irmoqlarida 42 ta kichik GES qurish rejalashtirilgan. Bu kelajakda jami 541 MVt qo‘shimcha quvvat yaratish imkonini beradi.
Energiyani saqlash va yangi yo‘nalishlar
O‘zbekiston energetika tarixida ilk bor gidroto‘plash elektr stansiyalarini (GTES) qurish bo‘yicha ishlar boshlanmoqda. Dunyo tajribasida keng qo‘llaniladigan ushbu texnologiya energiya tanqisligi vaqtida zaxiradan foydalanish va yuklama pasayganda energiyani saqlash imkonini beradi. Hozirda umumiy quvvati 1,4 gigavatt bo‘lgan 3 ta shunday stansiya barpo etish imkoniyatlari o‘rganilmoqda.
Shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini diversifikatsiya qilish doirasida Bo‘stonliq tumanida 20 MVt quvvatli shamol elektr stansiyasi qurilishi ham davom etmoqda. Shuningdek, kichik va mikro GESlar tarmog‘ini kengaytirish orqali chekka hududlarni avtonom energiya bilan ta’minlash choralari ko‘rilmoqda. Mazkur choralar mamlakatning “yashil” energetikaga o‘tish strategiyasida muhim bo‘g‘in bo‘lib xizmat qiladi.
