2025-yil yakuniga ko‘ra, O‘zbekistonning davlat qarzi taxminan 46,85 mlrd AQSh dollariga yetdi. Bu mamlakat yalpi ichki mahsulotining qariyb 32 foizini tashkil etadi. Qarzdorlik darajasi hozircha xavfsiz chegarada bo‘lsa-da, barqaror o‘sish tendensiyasini ko‘rsatmoqda.
Davlat qarzining asosiy qismi tashqi qarzlarga to‘g‘ri keladi — qariyb 39,8 mlrd dollar yoki umumiy hajmning 85 foizi. Ichki majburiyatlar esa taxminan 7 mlrd dollarni tashkil etadi va asosan milliy valyutada shakllangan. Bunday tuzilma iqtisodiyotni valyuta kursi o‘zgarishlari va global moliyaviy jarayonlarga nisbatan sezgir qiladi.
Mutaxassislar davlat qarzining oshishini infratuzilma va ijtimoiy loyihalarni faol moliyalashtirish, budjetni qo‘llab-quvvatlash hamda strategik investitsiyalar bilan izohlamoqda. 2025-yil davomida majburiyatlar hajmi yil boshiga nisbatan qariyb 11 mlrd dollarga ko‘paygan.
Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, davlat qarzining YaIMga nisbati 60 foizdan oshmasligi lozim. Shu sababli hozirgi daraja xavfsiz deb baholanmoqda. Biroq tashqi qarzning o‘sishi moliyaviy barqarorlikni saqlash uchun doimiy monitoringni talab qiladi.
Davlat qarzining oshishi transport infratuzilmasi, energetika va ta’lim dasturlari kabi yirik loyihalarni soliqlarni keskin oshirmasdan moliyalashtirish imkonini bermoqda. Shu bilan birga, mutaxassislar qarz yuklamasi kritik darajaga yetmasligi uchun xarajatlarni puxta rejalashtirish va nazorat qilish zarurligini ta’kidlamoqda.
Tahlilchilarga ko‘ra, yaqin yillarda davlat qarzi infratuzilma va iqtisodiyot rivoji bilan parallel ravishda mo‘tadil sur’atlarda o‘sishda davom etadi. Tashqi va ichki majburiyatlar ustidan qat’iy nazorat O‘zbekistonning moliyaviy barqarorligini ta’minlashda asosiy omil bo‘lib qoladi.
