O‘zbekistonda pul, oziq-ovqat yoki boshqa moddiy boyliklarni tilanchilik qilib so‘rash, shuningdek, boshqa shaxslarni tilanchilikka jalb etganlik uchun javobgarlik kuchaytirildi. Tilanchilik uchun jarimalar ayrim holatlarda 6,6 million so‘mgacha yetadi. Yangi tartib 2026-yil 14-oktabrdan kuchga kirdi.
Tegishli qonun Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan imzolandi. O‘zgartirishlar Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 188-3-moddasiga kiritildi. Endilikda tilanchilik bilan shug‘ullanganlik va boshqa odamlarni ushbu faoliyatga jalb qilganlik uchun jarimalar miqdori oshirildi.
O‘zbekistonda tilanchilik uchun jarimalar qancha?
Jamoat joylarida faol ravishda pul, oziq-ovqat va boshqa moddiy boyliklarni so‘rab tilanchilik qilganlik uchun endilikda bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 3 baravaridan 5 baravarigacha jarima belgilanadi. Bu 1 million 320 ming so‘mdan 2 million 200 ming so‘mgacha bo‘lgan mablag‘ni tashkil etadi.
Avval ushbu huquqbuzarlik uchun jarima 1–3 BHM miqdorida edi. Shu bilan birga, 15 sutkagacha ma’muriy qamoqqa olish jazosi muqobil chora sifatida saqlab qolindi.
Qonunchilikka ko‘ra, ko‘chalarda, bozorlarda, vokzallarda, bekatlarda, istirohat bog‘larida, jamoat transportida va boshqa jamoat joylarida tilanchilik qilish mazkur modda doirasiga kiradi.
Boshqalarni tilanchilikka jalb qilganlik uchun 6,6 mln so‘mgacha jarima
Voyaga yetmaganlar, keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, ruhiy kasalliklarga chalingan fuqarolar va boshqa shaxslarni tilanchilikka jalb qilganlik uchun yanada yuqori jarimalar belgilandi.
Endilikda bunday harakatlar uchun 10–15 BHM, ya’ni 4 million 400 ming so‘mdan 6 million 600 ming so‘mgacha jarima solinadi. Ilgari ushbu jarima 5–10 BHM miqdorida bo‘lgan.
Shuningdek, shaxslarni alkogolli ichimliklar yoki giyohvandlik va psixotrop moddalar hisoblanmasa-da, insonning aqliy va irodaviy faoliyatiga ta’sir ko‘rsatuvchi boshqa moddalarni iste’mol qilishga majburlagan holda tilanchilikka jalb etish uchun ham xuddi shunday javobgarlik belgilangan.
Ushbu holatlarda jarima o‘rniga 15 sutkagacha ma’muriy qamoq jazosi ham qo‘llanishi mumkin.
Jarimalarni hisoblashda amaldagi bazaviy hisoblash miqdori qo‘llaniladi. 2026-yil 1-sentabrdan boshlab bir BHM 440 ming so‘mni tashkil etadi.
O‘zbekistonda tilanchilik uchun ma’muriy va jinoiy javobgarlik dastlab 2019-yil boshida joriy etilgan. O‘sha vaqtda qonunchilikka tegishli normalar kiritilgan edi.
Tilanchilik muammosiga ijtimoiy nuqtayi nazardan ham e’tibor qaratilgan. Ijtimoiy masalalar bo‘yicha ekspert Dilmurod Yusupov avvalroq ushbu muammoni hal qilish uchun ijtimoiy xizmatlarni rivojlantirish, muhtojlarga tizimli yordam ko‘rsatish va tilanchilik sabablarini ilmiy o‘rganish zarurligini ta’kidlagan.
Izohlar
Hozircha izohlar yo‘q