BMT Isroil va Rossiyani mojarolardagi jinsiy zo‘ravonlik bo‘yicha qora ro‘yxatga kiritdi, bunga javoban Isroil BMT bosh kotibi idorasi bilan aloqalarni uzdi.
Reuters axborot agentligi taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra ushbu xalqaro mojaro BMT bosh kotibining Xavfsizlik kengashiga taqdim etgan yillik strategik hisoboti ortidan kelib chiqqan bo‘lib, unda Isroil va Rossiya harbiylari tomonidan sodir etilgan og‘ir jinoyatlar batafsil bayon etilgan. G‘azo sektorida keng ko‘lamli urush harakatlarining boshlanishiga sabab bo‘lgan Falastinning HAMAS guruhi allaqachon ushbu qora ro‘yxat tarkibiga kiritilgan edi. Isroilning BMTdagi rasmiy elchisi Danni Danon o‘z mamlakatining bunday terrorchi guruh bilan bir qatorga qo‘yilishini keskin qoralab, buni mutlaqo siyosiy asosga ega bo‘lgan adolatsiz qaror deb atadi.
Amerika Qo‘shma Shtatlarining BMTdagi elchisi Mayk Uols ham tashkilotning ushbu tashabbusini tanqid ostiga oldi. Uning fikricha Isroil kabi demokratik tamoyillarga asoslangan davlatni HAMAS kabi tan olingan terrorchi tashkilotlar bilan bitta ro‘yxatda aks ettirish mutlaqo mantiqsiz va kulgilidir. Ukrainaning tashqi ishlar vaziri Andrey Sibiga esa BMT tomonidan qabul qilingan ushbu yangi qarorni to‘liq olqishlashini bildirdi. Mazkur vaziyat yuzasidan Rossiya hukumati va rasmiy doiralari tomonidan hozircha hech qanday rasmiy munosabat taqdim etilmadi. Tashkilot ekspertlarining tushuntirishicha ushbu qora ro‘yxatga kiritilish davlatlarga nisbatan to‘g‘ridan to‘g‘ri xalqaro iqtisodiy sanksiyalar joriy etilishini anglatmaydi, biroq bu holat xalqaro maydonda mamlakatlarning siyosiy obro‘siga juda jiddiy va tiklab bo‘lmas putur yetkazadi. Shuningdek mazkur ro‘yxatga takroran kiritilgan davlatlar kelgusida BMT shafeligida o‘tkaziladigan xalqaro tinchlikparvar operatsiyalarda ishtirok etish huquqidan butunlay mahrum etilishi belgilangan.
Isroilning keskin aksilmunosabati va diplomatik aloqalarni uzishi
Isroil Tashqi ishlar vazirligi o‘zining rasmiy bayonotida BMT bosh kotibi halollik, xolislik va professionallik qoidalarini qo‘pol ravishda buzganini da’vo qilmoqda.
Antoniu Guterrish xalqaro miqyosdagi halollik va professionallik standartlarini buzish yo‘lini tanlaganini inobatga olgan holda, Isroil davlati Bosh kotib idorasi bilan barcha amaldagi aloqalarni uzishga qaror qildi va BMTning yangi Bosh kotibi tayinlanishini kutadi, deb yozdi Isroil Tashqi ishlar vazirligi o‘zining X ijtimoiy tarmoqdagi rasmiy sahifasida.
Mavjud tartib-qoidalarga ko‘ra BMTning yangi bosh kotibini saylash jarayonlari 2026 yilning oxirida bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan. BMTning dunyodagi mojarolarda jinsiy zo‘ravonlik holatlarini o‘rganish bo‘yicha maxsus vakili Pramila Pattenning so‘zlariga ko‘ra oxirgi vaqtlarda yer yuzida bunday mudhish jinoyatlar soni keskin va shiddat bilan ortib bormoqda. Olingan so‘nggi statistik ma’lumotlarga ko‘ra 2025 yilda xalqaro miqyosda rasman tasdiqlangan og‘ir jinoyatlar holatlari 2024 yilgi ko‘rsatkichlarga nisbatan 100 foizdan ham ko‘proqqa ko‘paygan.
G‘azo va Ukrainadagi jinoyatlarga oid hisobot raqamlari
Xalqaro tashkilot taqdim etgan rasmiy hisobotda G‘azo sektori va bosib olingan G‘arbiy sohilda Isroil mudofaa kuchlari harbiylari tomonidan falastinlik mahbuslarga nisbatan sodir etilgan ko‘plab qiynoqlar, nomaqbul munosabatlar va shafqatsiz zo‘ravonlik holatlari BMT komissiyasi tomonidan to‘liq tasdiqlangani aytiladi. Aniqlangan jabrlanganlar orasida erkaklar, ayollar va hatto voyaga yetmagan yosh bolalar borligi, ayrim mudhish holatlar esa harbiy tasvirlarga ham muhrlangani alohida qayd etilgan.
Shu bilan bir qatorda Ukrainadagi urush harakatlari bo‘yicha ham alohida tekshiruv xulosalari taqdim etildi. Unga ko‘ra BMT komissiyasi Rossiya qurolli kuchlari askarlari tomonidan Ukraina hududida sodir etilgan 310 ta og‘ir jinsiy zo‘ravonlik holatlarini rasman hujjatlashtirgan va tasdiqlagan. Ushbu holatlarda jabrlangan shaxslarning aksariyat qismini erkaklar tashkil etishi, ular hibsda ushlab turilgan vaqtlarida elektr toki urishi, muntazam va shafqatsiz do‘pposlashlar kabi insoniylikka zid bo‘lgan og‘ir qiynoqlarga tutilgani ma’lum qilingan.
