Umumxalq xashar davomida fuqarolar atrof-muhitni obodonlashtirishga hissa qo‘shish bilan birga qo‘shnichilar bilan muloqot qilib, ijtimoiy aloqalarni mustahkamlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu tadbir sifatli hayot darajasini oshirishga qaratilgan muhim qadam hisoblanadi.
13–14 martda nima rejalashtirilgan?
Ikki kunlik xashar doirasida hududlarni tozalash va obodonlashtirish ishlari amalga oshiriladi. Har bir tuman va mahallada ko‘ngillilar guruhlari turli vazifalarni bajaradi: axlatni yig‘ish, devorlarni bo‘yash, gullarni ekish va hokazo. Bu tadbirlar aholining yashash sharoitini yaxshilash va shaharlarda yoqimli muhit yaratishga xizmat qiladi.
Yashash sektori: ko‘p qavatli uylar hovlilarini tozalash, bolalar maydonchalarini tartibga keltirish, sug‘orish tizimlarini tekislash. Shu bilan birga, qo‘shnichilar bilan muloqot qilish va hamkorlikda obodonlashtirish rejalarini muhokama qilish imkoniyati yaratiladi.
Ekologiya: daraxtlarni oqartirish va shakllantirish, yangi ko‘chatlar ekish (“Yashil makon” loyihasi doirasida). Ko‘ngillilar o‘simliklarni parvarishlash va ekologiyaning ahamiyati haqida bilim olishadi. Maxsus seminarlar orqali ekspertlar eng yaxshi amaliyotlarni o‘rgatadi.
Ma’naviy meros: ziyoratgohlar, memorial komplekslar va qabristonlarni obodonlashtirish. Xashar qatnashchilarga madaniy va tarixiy yodgorliklarni qadrlash imkoniyatini beradi, yoshlar va kattalar o‘rtasida aloqalarni mustahkamlaydi.
Xashar — ixtiyoriy: huquqiy izoh
Xashar faqat ko‘ngillilik asosida amalga oshiriladi. Hech kim, jumladan mahalla yetakchilari yoki tashkilot rahbarlari, ishtirokni majburiy qilish huquqiga ega emas.
Kimga majburiy emas:
-
Davlat xizmatchilari: shifokorlar, o‘qituvchilar va ijtimoiy soha xodimlari faqat ixtiyoriy qatnashadi.
-
Talabalar va o‘quvchilar: maktab va oliy ta’lim vaqtida ishtirok etish qonun bilan taqiqlangan.
-
Xususiy kompaniya xodimlari: dam olish kunlari xasharda ishlash faqat xodim roziligi bilan amalga oshiriladi va to‘lovni nazarda tutadi.
Nima uchun muhim?
Xashar O‘zbekistonda nafaqat tozalash, balki mahalla va jamoani mustahkamlash vositasi hisoblanadi. Shaharlarni tozalash faqat fuqarolarning ongli ishtiroki orqali amalga oshirilishi kerak, “administrativ resurs” orqali emas. Bu fuqarolik jamiyati shakllanishiga, har bir inson atrof-muhit uchun javobgarlikni his qilishi va faol ishtirok etishiga yordam beradi. Shu bilan birga, xashar davomida aholini ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha o‘qitish va ongini oshirish tadbirlari muntazam o‘tkazilishi zarur.
