1-fevraldan O‘zbekistonda yarim asrlik tarixga ega avtomobillar egalari uchun yangi qoidalar kuchga kirdi. Ishlab chiqarilganiga 50 yil va undan ortiq vaqt o‘tgan transport vositalaridan foydalanish hamda ularni qayta ro‘yxatdan o‘tkazish endilikda taqiqlanadi.
Amaldagi tartibga ko‘ra, bunday avtomobillar majburiy ravishda davlat ro‘yxatidan chiqariladi. Amalda ular to‘liq transport vositasi maqomini yo‘qotadi.
Mazkur yangilik keng jamoatchilik muhokamasiga sabab bo‘ldi. Ko‘plab avtomobil egalari o‘z texnikasi amaliy qiymatini butunlay yo‘qotishidan xavotir bildirmoqda, chunki to‘g‘ridan-to‘g‘ri kompensatsiya mexanizmi nazarda tutilmagan. Shu fon’da hukumat oqibatlarni yumshatish va avtoparkni yangilashni rag‘batlantirish maqsadida keng ko‘lamli utilizatsiya dasturi ishga tushirilishini e’lon qildi.
Rejalarga ko‘ra, iyun oyidan boshlab eski avtomobillarni qabul qilish bo‘yicha ixtisoslashtirilgan punktlar ish boshlaydi, sentabrga qadar esa butun mamlakat bo‘ylab xizmat muddati tugagan texnikani qayta ishlash tizimi yo‘lga qo‘yiladi. Cheklovlarga tushadigan avtomobillarni topshirgan egalar uchun moliyaviy rag‘batlantirish choralari taklif etiladi.
Qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari qatorida mahalliy ishlab chiqarilgan yangi avtomobillarni xarid qilishda chegirmalar, soliq imtiyozlari hamda imtiyozli avtokreditlar nazarda tutilgan.
Xususan, eskirgan transport vositasini zamonaviy va ekologik modelga almashtirishga qaror qilgan fuqarolar uchun kredit foiz stavkasining bir qismini subsidiyalash rejalashtirilgan. To‘lovlarni moliyalashtirish manbai sifatida import qilinadigan avtomobillarga nisbatan qo‘llanilayotgan amaldagi utilizatsiya yig‘imlari xizmat qiladi. Elektromobillar uchun ushbu yig‘im miqdori 49,4 mln so‘mdan 86,5 mln so‘mgacha etadi.
Dastur faqat 50 yildan oshgan transport vositalarini qamrab olmaydi. 20–25 yildan ortiq foydalanilayotgan va amaldagi ekologik talablarga javob bermaydigan avtomobillar ham e’tiborga olinadi. Hozircha ushbu toifa uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqiq joriy etilmagan, biroq foydalanish shartlarining bosqichma-bosqich qat’iylashtirilishi egalarning texnikani yangilashiga turtki berishi kutilmoqda.
Shu bilan birga, davlat maishiy elektronika va quyosh panellarini qayta ishlash ustidan nazoratni kuchaytirishni rejalashtirmoqda. Ushbu yo‘nalishlar bo‘yicha alohida qabul punktlari va logistika tizimlarini yaratish ko‘zda tutilgan bo‘lib, bu utilizatsiya va chiqindilar bilan muomala qilish masalalariga tizimli yondashuvni ta’minlashga xizmat qiladi.
